De energiemarkt is volledig vrij! Op 1 juli 2003 werd de volledige elektriciteits- en gasmarkt in Vlaanderen vrijgemaakt. Sinds die datum kiest elke Vlaming vrij zijn of haar energieleverancier.

De vroegere energiemarkt, waarin de intercommunales/netbeheerders zowel voor de levering van de energie als het beheer van het distributienetwerk zorgden, ligt nu al een tijdje achter ons. In de vrije markt zijn beide activiteiten strikt gescheiden.

Aan de ene kant heeft u de netbeheerders die het distributienet uitbaten, onderhouden en ontwikkelen. Deze netbeheerders worden aangewezen door de VREG voor een periode van 12 jaar. Het beheer van het distributienet blijft een monopolieactiviteit. Op die manier wordt het bestaande net zo efficiënt mogelijk gebruikt en wordt voorkomen dat verschillende elektriciteits- en gasnetten naast elkaar zouden worden aangelegd, zoals in de telecomsector wel het geval was.

Aan de andere kant is de levering of de verkoop van elektriciteit en aardgas in de vrijgemaakte markt een concurrentiële activiteit. In tegenstelling tot vroeger kunt u dus kiezen tussen diverse leveranciers, onder andere op basis van de prijs en de kwaliteit van dienstverlening.

De verschillende elektriciteits- en aardgasleveranciers moeten eerst een vergunning aanvragen bij de VREG voordat ze op de Vlaamse energiemarkt actief mogen zijn. Deze vergunning kan ook weer worden ingetrokken indien de leverancier zich niet aan de reglementen of afspraken houdt.

Een vrijgemaakte energiemarkt en de concurrentie als gevolg van de vrijmaking moeten leiden tot een correctere energieprijs en een betere service. Prijsonderzoek van de VREG wijst uit dat de Vlaamse afnemers een prijsvoordeel kunnen doen als zij bewust voor een nieuwe leverancier kiezen. Afnemers die reeds een actieve keuze maakten, zijn in veel gevallen tevreden over de dienstverlening van de nieuwe leverancier.

Het Vlaamse gewest blijft ook aandacht schenken aan de bevordering van het rationeel energiegebruik en de promotie van hernieuwbare energiebronnen en kwalitatieve warmtekrachtkoppeling. Dergelijke belangrijke elementen mogen door de vrije markt zeker niet in het gedrang worden gebracht.

Wat is een netbeheerder?

De netbeheerder is de plaatselijke maatschappij die instaat voor de uitbating, het onderhoud, de uitbreiding en de verbetering van het distributienet (het lokale elektriciteitnet). In bijna alle gevallen zijn dit de oude intercommunales die vóór de vrijmaking van de energiemarkt zowel het netbeheer als de levering van elektriciteit voor hun rekening namen. Deze netbeheerders mogen vanaf 1 juli 2003 niet langer elektriciteit leveren, tenzij zij daartoe wettelijk verplicht zijn.

• Wat doet een netbeheerder?
  
  De netbeheerder heeft verschillende taken die te maken hebben met het beheer van zijn distributienet:
• Het verzorgen van nieuwe aansluitingen en de aanpassing van bestaande aansluitingen van klanten op zijn distributienet.
• De installatie van elektriciteitsmeters. Ook zorgt hij voor het opnemen van de meterstanden, ofwel via zijn eigen personeel, ofwel via een afzonderlijk meterbedrijf.
• Ter beschikking stellen van zijn distributienet aan alle leveranciers die elektriciteit willen vervoeren via zijn distributienet.
• Ervoor zorgen dat het distributienet dat hij beheert steeds efficiënt, veilig en betrouwbaar werkt.
• Hij moet een aantal openbaredienstverplichtingen uitvoeren die de overheid oplegt zoals:
sociale openbaredienstverplichtingen: de levering van een minimum hoeveelheid elektriciteit, het plaatsen van budgetmeters, ..
de bevordering van het rationeel energiegebruik van de elektriciteitsverbruikers aangesloten op zijn netwerk.
de bevordering van de productie van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen.

Wat is een standaardleverancier?

Indien u nog niet uitdrukkelijk een contract heeft afgesloten met een leverancier van elektriciteit en/of aardgas, dan wordt u sinds 1 juli 2003 van elektriciteit en/of aardgas voorzien door de leverancier die door uw netbeheerder (energie-intercommunale) daartoe werd toegewezen. Deze leverancier noemt men de "standaardleverancier". Het was een wettelijke verplichting voor de netbeheerders om een standaardleverancier aan te duiden voor hun afnemers die geen contract hadden afgesloten met een leverancier voor de levering van elektriciteit en aardgas vanaf 1 juli 2003. Dit om te voorkomen dat deze afnemers zonder elektriciteit en/of aardgas zouden vallen vanaf deze datum.

Waar moet ik op letten bij het kiezen van een leverancier?

Wie de “beste” leverancier voor u is, kunt u alleen zeggen. Het hangt ervan af wat u belangrijk vindt, en dat is voor iedereen anders. Er zijn verschillende factoren waarmee u rekening kunt houden bij het kiezen van een leverancier: de leveringsvoorwaarden en de prijs, de milieuvriendelijkheid, de klantvriendelijkheid van de leverancier, de betrouwbaarheid en de dienstverlening, ..

De leveringsvoorwaarden en de prijs.  Eén mogelijkheid is het vergelijken van de leveringsvoorwaarden en de prijzen van de verschillende leveranciers. De prijzen van de leveranciers zijn zeer divers. De leveringsvoorwaarden van de verschillende leveranciers zijn eerder gelijklopend.

Wie is mijn leverancier?

Sinds 1 juli 2003 heeft u dus een nieuwe elektriciteits- en/of aardgasleverancier. Dit is ofwel de leverancier waarmee u expliciet een contract voor de levering van elektriciteit en/of aardgas heeft afgesloten, ofwel de leverancier die door uw netbeheerder werd aangeduid, de zogenaamde standaardleverancier.